Overslaan en naar de inhoud gaan

Naar bed of verder leren?

Door Noortje op 9 mei 2018
SSL Blog - Slapen is belangrijk

Volgende week beginnen de eindexamens! Dat is natuurlijk heel spannend, maar stress is nergens voor nodig. Het gaat helemaal goedkomen, als je je goed hebt voorbereid en...  genoeg en goed slaapt. Dat genoeg slaap belangrijk is weten we allemaal. Als je goed voor jezelf zorgt, merk je dat je je fitter voelt. Nu zal je misschien denken dat er tijdens de examens zijn er wel belangrijkere dingen zijn, zoals leren, maar nee: goede slaap tijdens en voor je examens is belangrijker. Ik leg je uit waarom.

Je hebt slaap nodig

Slapen is een noodzakelijk proces om je lichaam goed te laten functioneren. Kort gezegd moet je tijdens de examens heel goed kunnen functioneren, dus moet je ook goed slapen om dat mogelijk te maken. Ook tijdens het leren en oefenen lever je heel veel inspanning, daar word je moe van. Om er de volgende dag weer tegenaan te kunnen is het belangrijk jezelf op te laden met slaap. Bovendien speelt slapen een cruciale rol rondom het geheugen en dat is natuurlijk belangrijk bij het opslaan en ophalen van de informatie de je nodig hebt voor het examen.

Hoe werkt dat geheugen dan precies? ‘Het geheugen’ kun je in drie functies onderverdelen. Ten eerste is er het vergaren van nieuwe kennis. Hiervoor is het nodig dat je genoeg aandacht hebt om de nieuwe kennis die jij tegenkomt op te merken en te verwerken. Ten tweede is er het consolideren van kennis. In wat simpelere taal: het opslaan of netjes opbergen van kennis in je hoofd. Deze functie is eigenlijk het duurzaam onthouden van kennis, zodat je het later weer kunt oproepen. Dat oproepen is de derde functie. Het toegang krijgen tot je geheugen is essentieel om de kennis toepasbaar te maken.

Wat gaat er mis bij te weinig slaap?

De wetenschap is het er al heel lang over eens: te weinig slaap krijgen en vermoeid zijn heeft negatieve invloed op alle functies van het geheugen. Als je moe bent kun je je niet goed focussen en concentreren. Dit betekent dat je nieuwe kennis of studiestof niet efficiënt tot je kunt nemen. Misschien mis je belangrijke details of het overzicht ontgaat je, of het kost je gewoon veel meer tijd te begrijpen wat er staat.  

Slaap speelt daarnaast een belangrijke rol bij het ‘consolideren’ of duurzaam opslaan van kennisDit proces kan alleen plaatsvinden tijdens slaap. Als je niet genoeg slaapt, wordt de stof waar jij zo hard op hebt gebikkeld dus niet goed opgeslagen in je hersenen. Dan had je net zo goed niet kunnen leren.

Het ophalen van kennis uit je geheugen lijdt ook onder slaaptekort. Je bent minder alert als je niet genoeg slaap hebt gehad, wat als gevolg heeft dat je minder goed in staat bent te zoeken in je hoofd naar de juiste kennis. Het wordt ook een stuk lastiger de juiste handelingen te kiezen om die kennis toe te passen of te combineren, bijvoorbeeld bij een ingewikkelde wiskundeopgave. Dit geldt dus niet alleen voor de stof die je specifiek hebt geleerd voor je examen, maar ook voor alle andere kennis die al in je hoofd zat!

Wat kan ik doen voor betere slaap?

Vrees niet. Hier volgen natuurlijk nog tips waarmee je beter kunt slapen, om zo je studie- en examenprestaties te verbeteren.

  1. Probeer te wennen aan een vast ritme

Zorg dat je nu alvast went aan een vast ritme. Op deze manier is het voor je lichaam makkelijker aan genoeg slaap te komen, omdat het weet waar het aan toe is en je genoeg tijd hebt ingepland. In het ideale geval hoort bij het ritme ook genoeg tijd om te ontspannen vóór je gaat slapen, zodat je sneller in slaap valt als je eenmaal in bed ligt.

  1. Powernaps verstoren je ritme

Teveel of te lange powernaps zorgen ervoor dat je ’s avonds niet goed meer kunt slapen. Ze brengen je biologische klok in de war. Als je toch wilt powernappen, probeer dan niet langer dan 30 minuten te slapen. Het liefst ook niet meer na 15:00 uur.

  1. Gebruik je bed om te slapen

Maar niet om te leren of overdag in te relaxen. Op die manier associeert je lichaam (jij) je bed niet met wakker liggen en is het makkelijker in slaap te komen ’s avonds.

  1. Ga lekker sporten

Sporten is een wondermiddel: het helpt je om stress van  het leren te verminderen, het ontspant je lichaam, het is leuk, het maakt je lichaam moe zodat je ’s avonds sneller slaapt...enzovoorts. Vlak voor het slapengaan is sporten alleen wat minder handig omdat je lichaam dan nog giert van opwekkende stofjes en endorfine.

  1. Pas op met cafeïne en andere opwekkers

Cafeïne werkt heel lang door, wel 6 tot 10 uur nadat je een cafeïne houdende drank hebt gedronken. Drink daarom het liefst na 15:00 uur geen cafeïne meer om je lichaam niet in verwarring te brengen. Het gebruik van beeldschermen in de avond werkt ook opwekkend. Je hersenen krijgen namelijk signalen door dat het nog midden op de dag is door dat felle licht, dit vertraagt de aanmaak van slaapstofjes en dit beïnvloedt je slaapvermogen en -kwaliteit. Leg je telefoon lekker weg dus!

Conclusie: liever op tijd naar bed dan lang doorgaan met leren

Extra uurtjes slaap pakken gaat je dus veel meer helpen dan extra uurtjes blokken. Met de bovenstaande tips lukt het hopelijk om ook echt op tijd in slaap te vallen. Als je last hebt van veel stress voor je examens, dan zijn de tips uit onze andere blogs misschien ook interessant voor je. Kijk bijvoorbeeld eens bij onze blog van vorige week over hoe je meerkeuzevragen het best aanpakt. Volg ons op Facebook of Twitter om op de hoogte te blijven en lees volgende week de blog over wat je het best kunt eten tijdens het leren en maken van de examens. Voor nu wil ik vooral zeggen: slaap lekker vannacht!