Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe een examentraining kan helpen bij faalangst

Door Noortje op 5 april 2018
SSL Blog - examentraining helpt bij faalangst

Als je last hebt van faalangst ben je zeker niet de enige. Elk jaar heeft tenminste één op de vijf eindexamenleerlingen last van faalangst, ook wel examenvrees. In deze blog leg ik je uit hoe onze examentrainingen je kunnen helpen om je faalangst onder controle te krijgen. Deze trainingen zijn niet specifiek gericht op het verminderen van faalangst, maar bij SSL horen we vaak na afloop van leerlingen met faalangst dat het ze toch erg heeft geholpen.

Hoe doen we dat in Leiden?

In Leiden worden al 20 jaar leerlingen uit heel Nederland ontvangen om een examentraining te volgen. Bij aanvang van de cursus geven veel leerlingen aan in meer of mindere mate last te hebben van faalangst. Na de training, tijdens het persoonlijke evaluatiegesprek, vertellen ze juist dat hun zelfvertrouwen is toegenomen en de faalangst verminderd. Wat is er in de tussentijd gebeurd?

Leerlingen die last hebben van faalangst zitten vaak vast in een vicieuze cirkel van stress, negatieve gedachten en soms ontwijkend gedrag. Dit kan komen doordat ze de stof niet goed beheersen, ze niet goed weten hoe ze efficiënt moeten leren of leerstrategieën niet goed kunnen toepassen. Eenmaal in deze negatieve spiraal raken leerlingen steeds meer gedemotiveerd, waardoor de faalangst zichzelf versterkt. De vraag is dus hoe je deze vicieuze cirkel doorbreekt.

Er zijn drie elementen uit de Leidse aanpak die volgens leerlingen kunnen helpen bij het verminderen van faalangst:

  1. Er wordt gezorgd dat de kennis goed gestructureerd in je hoofd komt. Examenstof kan behoorlijk overweldigend zijn. Veel leerlingen hebben een hoop van deze kennis opgeslagen, maar weten niet zo goed welke kennis ze wanneer moeten toepassen. Dan kan het knap lastig zijn aan een opgave te beginnen, want waar in je hoofd moet je zoeken?
    In Leiden wordt alle examenstof in een heldere structuur gepresenteerd, inclusief stappenplannen. Zie het als een grote kast met allerlei laatjes: je leert bij elke soort opgave het juiste laatje open te trekken, zodat je weet hoe je de opgaven moet aanpakken. Het vertrouwen dat je op je examen de juiste informatie op het juiste moment kunt toepassen, neemt hierdoor enorm toe, waardoor faalangst af kan nemen. 
  2. Er wordt veel geoefend met zelfontwikkeld lesmateriaal waarin de opgaven oplopen in moeilijkheidsgraad.
    Je begint bij de basis. Als daar nog gaten zitten, moeten die meteen gedicht worden. Daarna wordt het niveau opgehoogd tot pittigere examenopgaven, maar zonder grote verhalen eromheen. Daarmee zorg je ervoor dat je de basisstof ook kunt toepassen op moeilijkere opgaven. Als je die ook kunt oplossen, wordt het tijd voor echte examenopgaven met langere teksten. De stappenplannen en het ‘laatjes systeem’ komen dan goed van pas. Door deze opbouw raak je steeds bekender met het betreffende onderwerp en krijg je steeds meer vertrouwen in jezelf.
  3. Onze docenten leren je om jezelf de juiste vragen te stellen. Ze geven niet zomaar antwoorden weg. Ze leren je juist een methode aan waarmee je opgaven zelf kunt oplossen. Dit zorgt ervoor dat je op je examen, wanneer er geen docent is, in staat bent pittige opgaven zelf aan te pakken.

Een belangrijk aspect van de Leidse examentrainingen overkoepelt deze drie elementen: continue feedback. Docenten zijn continu bezig om je op weg te helpen. Ze geven tips als je vastloopt  en complimenten als iets goed lukt. Alle door jou gemaakte opgaven worden elke twee uur grondig nagekeken. Er wordt bijvoorbeeld gecontroleerd of je alle tussenstappen genoteerd hebt en of je eindantwoord volledig is. Dit gebeurt op dezelfde manier als je eigen docent of de tweede corrector dit zal doen bij de echte examens. Met de feedback, tips en trucs die je krijgt ga je beter begrijpen hoe je opgaven moet aanpakken.

Door deze elementen ga je heel snel vooruit bij een examentraining. Voor je het weet ben je helemaal zelf in staat een examenopgave op te lossen. Dat geeft een enorme boost aan je zelfvertrouwen!

Mijn ervaring

Zelf heb ik voor mijn eindexamens één training gevolgd om ruimte in mijn hoofd te creëren voor mijn andere examens en faalangst te verminderen. De training heeft gewerkt. Ik had weer goed op een rijtje wat ik nou precies moest kunnen voor mijn examen, omdat alles zo overzichtelijk was behandeld. Daarnaast verzamelde ik tijdens de training bij elk onderdeel handige trucjes om opgaven op te lossen. Toen ik weer naar huis ging, had ik als het ware de examenstof als een boomstructuur in mijn hoofd, heel overzichtelijk. Omdat ik tijdens de training al succesvol opgaven op kon lossen door het overzicht en de stappenplannen, had ik daarna minder last van faalangst. Ik kon de geleerde vaardigheden van deze training ook gebruiken bij het studeren voor andere vakken. Ik kan je vertellen dat ik mijn examen gehaald heb!

Meer lezen?

Kijk dan eens bij onze andere blogs, zoals die van vorige week over het krijgen van feedback uit je omgeving. Volgende week is er natuurlijk ook weer een blog. Dan ga ik het hebben over hoe je zelf als 'examencorrector' examenopgaven kunt nakijken bij het oefenen. Wil je altijd op de hoogte blijven? Volg ons dan op Facebook of Twitter.