Overslaan en naar de inhoud gaan

Dé Leidse examentraining met meer dan 20 jaar ervaring!

De Leidse Examentraining

Gezakt voor havo of gezakt voor vwo?

Het is natuurlijk ontzettend vervelend als je net te horen hebt gekregen dat je gezakt bent voor je havo- of je vwo-examen. Bovendien kan het lastig zijn om erachter te komen wat de vervolgstappen voor jou kunnen zijn. Om je te helpen heeft SSL alle opties overzichtelijk op een rijtje gezet. 

Samengevat zijn de opties als volgt:

  • Optie 1 - Het hele jaar overdoen: alle vakken opnieuw volgen en het examen opnieuw maken. Dit kan op een middelbare school, bij het vavo of op een privéschool.
  • Optie 2 - Deelcertificaten halen: het examen opnieuw maken voor de vakken die je onvoldoende hebt afgesloten. Dit kan door je zelfstandig aan te melden voor een staatsexamen of via een onderwijsinstelling.
  • Optie 3 - Een hbo-opleiding volgen: als je voor hoogstens twee vakken een deelcertificaat moet halen, is het mogelijk toch al te beginnen met een vervolgopleiding. Je behaalt deze vakken dan tijdens je eerste jaar alsnog.
  • Optie 4 - Colloquium doctum doen: dit kan als je 21 jaar of ouder bent en is bestaat vaak uit een ingewikkelde procedure van toetsen en gesprekken. 
                 

N.B. Dit overzicht is een service van SSL. Wij hebben geen connecties met de instituten die worden genoemd in dit overzicht en staan niet garant voor de kwaliteit die zij bieden. Ook kan op geen enkele wijze enige verantwoordelijkheid en/of aansprakelijkheid door ons worden aanvaard in zake fouten/onvolkomenheden in de tekst op deze pagina. Daarnaast kunnen we je niet adviseren welke optie voor jou het best zou zijn. Dit hangt geheel af van je persoonlijke situatie.

Ben je gezakt voor je vmbo examen en ben je benieuwd wat je nu kunt doen? Kijk dan eens op onze pagina Gezakt voor vmbo: wat nu?

Een van de meest voor de hand liggende opties om alsnog je diploma te behalen als je gezakt bent, is het overdoen van het hele examenjaar. Dit kan op je eigen school, op de vavo of op een privéschool. Dit kan een goede optie zijn als je voor meerdere vakken een (zware) onvoldoende hebt behaald. Door alle vakken opnieuw te doen kun je al je cijfers ophalen om ervoor te zorgen dat je genoeg voldoendes haalt en je gemiddelde voor het centrale examen voldoende is.

Eigen middelbare school

Het spreekt voor zich dat je ervoor kunt kiezen om het gehele eindexamenjaar over te doen op je middelbare school nadat je bent gezakt voor de havo of vwo eindexamens. Je volgt dan alle vakken opnieuw en doet net als iedereen in je klas aan het eind van het jaar voor alle vakken examen.

Vavo

Het vavo is in principe bedoeld voor 18-plussers die hun diploma nog niet hebben behaald. Maar als je 16 of 17 jaar bent zijn er ook mogelijkheden om te beginnen, namelijk als je huidige middelbare school je aan het vavo ‘uitbesteedt’.

Mogelijkheden

Via het vavo kun je:

  • al je vakken overdoen zodat je volgend jaar een goede eindlijst hebt;
  • alleen je onvoldoende vakken overdoen en zo je diploma halen (zie ook het kopje 'Deelcertificaten behalen');
  • vrijstelling krijgen voor je schoolexamencijfers en je voorbereiden op het centraal examen;
  • van profiel of van vakkenpakket wisselen;
  • overdag of 's avonds of een combinatie ervan studeren.

Inschrijven en kosten

De inschrijfprocedure is sterk afhankelijk van je leeftijd en of je al dan niet ingeschreven kunt blijven bij een middelbare school. Hieronder wordt globaal toegelicht wat de opties en de daarbij verwachte kosten zijn.

De kosten van het vavo worden vastgesteld door de minister en zijn te vinden op de website van DUO (de Dienst Uitvoering Onderwijs). Het hangt van je persoonlijke situatie af wat de kosten zijn:

  • Als je 18 jaar of ouder bent en niet meer ingeschreven kunt blijven bij een middelbare school, dan zijn de kosten voor deelnemers die een voltijd opleiding volgen € 1.137,-. Daarbij komen de kosten voor boeken, waarbij je op een bedrag van ongeveer € 110,- per vak moet rekenen. Dit is exclusief materiaalbijdrage, studieblokbijdrage en examentoeslag. Als je 18 jaar of ouder bent en je een voltijdopleiding in het volwassenenonderwijs volgt, heb je in principe recht op een tegemoetkoming in de studiekosten. Hoe hoog deze is, hangt af van je persoonlijke situatie. Dit kun je uitrekenen met behulp van een rekenprogramma op de website van DUO.
  • Als je 16 jaar of ouder bent en je blijft ingeschreven bij een middelbare school, dan kun je vallen onder de zogenaamde ‘Rutteregeling’. Dit betekent dat je ingeschreven blijft op je oude middelbare school, maar het onderwijs volgt bij het vavo. Je blijft dan voor de betaling van het lesgeld onder de regeling voor het voortgezet onderwijs vallen. De Rutteregeling geldt ook als je ouder bent dan 18 jaar en je onafgebroken bij het voortgezet onderwijs ingeschreven bent geweest (dat wil zeggen dat je nooit voor meer dan drie maanden niet ingeschreven hebt gestaan bij een school). Het grote voordeel van de Rutteregeling is dat de kosten voor jou bijzonder laag blijven. Je valt namelijk voor de betaling onder de regeling voor het voortgezet onderwijs, je hebt recht op gratis schoolboeken en daarnaast heb je vaak alleen maar inschrijfgeld van circa € 100,- bij het betreffende vavo. Daarbij komen nog wel kosten voor bijvoorbeeld studiematerialen.
    Vraag aan je school of je in aanmerking komt voor deze regeling: ze moeten je dan namelijk uitbesteden en daar geven ze niet altijd toestemming voor.
    Je krijgt geen toestemming als:
    • je al een havo- of vwo-diploma hebt en nu bijvoorbeeld een ander profiel wilt halen;
    • de financiële situatie van de school dat niet toelaat: je school moet namelijk de subsidie van de overheid aan het vavo doorgeven en dat willen ze helaas niet altijd doen. Mocht dit het geval zijn, probeer dan met hulp van je ouders een overleg te regelen tussen jouw school en het vavo.
  • Als je 16 of 17 jaar bent en je bent niet ingeschreven staat bij een middelbare school, probeer dan zo snel mogelijk een inschrijving te regelen. Mocht dit niet lukken, dan kun je alsnog naar het vavo gaan via de zogenaamde ‘particuliere route’, maar dan kunnen de kosten in de duizenden euro’s lopen. Neem contact op met het opleidingsinstituut van je keuze om hierover meer informatie te krijgen.  

Privéschool

Er zijn verschillende privéscholen in Nederland die je willen begeleiden bij het alsnog halen van je examen nadat je bent gezakt voor havo of vwo. Privéscholen zijn scholen die niet worden gesubsidieerd door de overheid, waardoor jij of je ouders volledig opdraaien voor de (hoge) kosten van de opleiding. Hier tegenover staat wel intensievere begeleiding, door bijvoorbeeld kleinere klassen en het verplicht maken van huiswerk op school. Hieronder volgen enkele van deze scholen om een beeld te geven van de mogelijkheden:

Luzac College

Het Luzac is een privéschool die bestaat uit meerdere afdelingen. Luzac College is de afdeling die onder meer is opgezet voor leerlingen die gezakt zijn voor het eindexamen. Op het Luzac College zitten leerlingen die graag het diploma willen halen, maar zijn uitgekeken op hun oude school. Op het Luzac College kun je ervoor kiezen om alleen die vakken te doen waarvoor je een onvoldoende hebt gehaald of om het hele examenjaar te volgen. Voor meer informatie over de mogelijkheid om slechts enkele vakken te volgen zie het kopje 'Deelcertificaten behalen'. Het hele examenjaar opnieuw doen betekent dat je alle vakken gaat volgen. De kosten bedragen (schooljaar 2018/2019) € 22.100,- voor een volledig havo-pakket en € 24.900,- voor een volledig vwo-pakket. Het Luzac heeft op vele plaatsen vestigingen.

Winford

Winford is net als het Luzac College een school waar sprake is van intensieve begeleiding en waar je verder kunt gaan in een nieuwe omgeving. Het tarief (schooljaar 2018/2019) voor een volledig pakket bedraagt € 26.900,- voor een examenklas havo en € 27.900,- voor een examenklas vwo. Winford heeft vestigingen in Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Utrecht, Leiden en Rotterdam.

Parkendaal Lyceum

Parkendaal Lyceum is een privéschool die in Arnhem en Apeldoorn is gevestigd. Het tarief (schooljaar 2018/2019) ligt voor een volledig pakket tussen de € 22.550,- en € 23.450,-. Deze kosten zijn exclusief boekengeld, Latijn/Grieks lessen, extra vakken en mogelijke excursies. Voor het vak Bewegen, Sport en Maatschappij (BSM) bedragen de extra onkosten € 550,- per schooljaar.

In plaats van het hele examenjaar over te doen nadat je bent gezakt, kun je er ook voor kiezen om alleen je onvoldoende vakken over te doen en zo je diploma te halen. Je vraagt daarvoor eerst bij je school de zogenaamde deelcertificaten aan van de vakken die je wel voldoende hebt afgesloten. De deelcertificaten van de overige vakken haal je dan in het volgende schooljaar. Je kunt dit doen door je zelfstandig voor te bereiden en aan te melden voor een staatsexamen via DUO of met behulp van een onderwijsinstelling zoals het vavo, een privéschool of de LOI/NHA.

Zelfstandig aanmelden voor staatsexamens

Als je zelfstandig deelcertificaten wil behalen, betekent dit dat je thuis de vakken volgt zonder begeleiding. Daarnaast moet je zelf  je inschrijving voor het maken van de betreffende staatsexamens regelen. Dit doe je door je tussen half oktober en 31 december voorafgaand aan het jaar waarin je examen wilt doen aan te melden bij DUO.

De kosten van een staatsexamen bedragen:

  • € 113,00 per vak, bestaande uit een centraal examen en college-examen;
  • € 56,00 per vak, bestaande uit een college-examen;
  • € 567,00 voor een volledig examenpakket (dit is het maximumbedrag).

NB: een college-examen kan een schriftelijke toets, een mondeling examen of een praktijkexamen zijn. De schriftelijke toets wordt in dezelfde periode als de centrale examens afgenomen; het mondelinge examen en het praktijkexamen in de maand juli. Het college-examen vervangt in feite de schoolexamens.

Als je de staatsexamens met een voldoende afsluit, krijg je zogenaamde deelcertificaten voor de vakken waarin je staatsexamen hebt afgelegd. Samen met de deelcertificaten van de vakken die je al voldoende had afgesloten op je middelbare school, kun je deze inwisselen voor een volledig havo- of vwo-diploma zodra je alle vakken hebt gehaald. Om te bepalen of je geslaagd bent, gelden dezelfde regels als op een middelbare school (bijvoorbeeld dat je gemiddelde CE-cijfer minstens een 5,5 moet zijn).

Bekijk goed op de website wanneer je wat moet inleveren bij DUO om er zeker van te zijn dat je mee mag doen aan het betreffende staatsexamen. 

Vavo

Als begeleiding wil bij het behalen van de deelcertificaten kun je bij het vavo ook een deeltijdopleiding volgen voor de vakken waarvoor je een onvoldoende hebt gehaald. Je kunt de lessen 's avonds of overdag volgen.

De kosten van deeltijd vavo zijn afhankelijk van je persoonlijke situatie:

  • Als je niet staat ingeschreven bij een middelbare school, verschillen de kosten per aanbieder.
    • Bij VAVO Rijnmond College geldt bijvoorbeeld het volgende: de kosten per vak per cursusjaar zijn (voor schooljaar 2018-2019) minimaal € 40,- en maximaal € 180,- afhankelijk van de lestijd die dat vak vereist. Daarbij komen de kosten voor boeken, waarbij je op een bedrag vanaf ongeveer € 50,- per vak moet rekenen. Dit is exclusief materiaalbijdrage, studieblokbijdrage en examentoeslag. Onder bepaalde voorwaarden kun je in aanmerking komen voor een tegemoetkoming van de overheid: zie hiervoor de website van DUO.
    • Voor ROC Horizon College geldt bijvoorbeeld dat de kosten ongeveer € 30,- per lesuur op jaarbasis bedragen (voor schooljaar 2017-2018). Het rijk kan dit deels bekostigen, met behulp van een tegemoetkoming deelopleiding via DUO.
    • Voor het VAVO Lyceum van ROC Midden Nederland geldt ook dat je € 30,40 betaalt voor ieder lesuur dat je in de week volgt. Voor bijvoorbeeld 10 lesuren per week betaal je € 304 voor het hele schooljaar. Ook hiervoor geldt dat je bij DUO kan informeren naar een tegemoetkoming in de kosten.
  • Als je 16 jaar of ouder bent én ingeschreven kunt blijven bij een middelbare school, dan kun je vallen onder de zogenaamde ‘Rutteregeling’. Dit betekent dat je ingeschreven blijft op je oude middelbare school, maar het onderwijs volgt bij het vavo. Je blijft dan voor de betaling van lesgeld onder de regeling voor het voortgezet onderwijs vallen. De ‘Rutteregeling’ geldt ook als je ouder bent dan 18 jaar en je onafgebroken bij het voortgezet onderwijs ingeschreven bent geweest (dit is het geval als je nooit voor meer dan drie maanden niet ingeschreven hebt gestaan bij een school). Vraag aan je school of je in aanmerking komt voor deze regeling: ze moeten je namelijk uitbesteden en daar geven ze niet altijd toestemming voor (zie ook de uitleg onder het kopje 'Het hele jaar overdoen'). Het grote voordeel van deze regeling is dat de kosten dan bijzonder laag blijven. Je valt namelijk voor de betaling onder de regeling voor het voortgezet onderwijs en daarnaast heb je vaak alleen maar inschrijfgeld van circa € 100,- bij het betreffende vavo. Daar komen nog wel extra kosten bij, zoals voor boeken en andere studiematerialen.

Privéschool

Er zijn verschillende privéscholen in Nederland die je willen begeleiden bij het alsnog halen van je examen. Privéscholen zijn scholen die niet worden gesubsidieerd door de overheid, waardoor de ouders volledig opdraaien voor de (hoge) kosten van het onderwijs. Hier tegenover staat wel intensievere begeleiding, door bijvoorbeeld kleinere klassen en het verplicht maken van huiswerk op school. Als je ervoor kiest om via een privéschool deelcertificaten te behalen, volg je een vorm van vavo. Hieronder volgen enkele van deze scholen om een beeld te geven van de mogelijkheden:

Luzac College

Het Luzac is een privéschool die bestaat uit meerdere afdelingen. Luzac College is de afdeling die onder meer is opgezet voor leerlingen die gezakt zijn voor het eindexamen. Op het Luzac College kun je ervoor kiezen om alleen die vakken te doen waarvoor je een onvoldoende hebt gehaald. De kosten voor de eindexamenvakken bedragen (schooljaar 2018/2019) € 3.200,- per eindexamenvak. Voor de vakken Grieks en Latijn is er een toeslag van € 1.200,-. Het Luzac heeft op vele plaatsen vestigingen.

Winford

Winford is ook een privéschool die de mogelijkheid biedt om met behulp van deelexamens/deelcertificaten de vakken over te doen die je onvoldoende hebt afgesloten. Het tarief per eindexamenvak is (schooljaar 2018/2019) € 3.500,-. Winford heeft vestigingen in Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Utrecht, Leiden en Rotterdam.

Parkendaal Lyceum

Parkendaal Lyceum is een privéschool die in Arnhem en Apeldoorn is gevestigd. Het tarief (schooljaar 2018/2019) bedraagt tussen € 2.895,- en € 3.350,- per deelcertificaat. Deze kosten zijn exclusief boekengeld, toeslag voor Grieks en/of Latijn en mogelijke excursies.

LOI en NHA

Naast de keuze voor het vavo of een privéschool, is er de mogelijkheid voor het halen van deelcertificaten via een onderwijsinstelling als de LOI. Het gaat om instellingen waarbij je zelfstandig thuis de vakken bestudeert, maar wel via internet of per post contact kunt hebben met docenten. Uiteindelijk doe je staatsexamen. Je moet je vóór 1 januari van het jaar waarin je examen wilt doen aanmelden bij DUO.

Deze manier van het halen van deelcertificaten heeft als voordeel dat je zelf je tijd kunt indelen, maar dit vereist een hoge mate van zelfstandigheid, doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsgevoel. Je hebt verder ook weinig persoonlijk contact met mensen die hetzelfde willen bereiken als jij, terwijl dit juist motiverend kan werken.

LOI

Je ontvangt van de LOI al het materiaal dat je nodig hebt; er is dus geen extra boekengeld. De kosten voor de LOI zijn € 56,- (havo) of € 62,- (vwo) per maand, per vak dat je volgt.

NHA

Hetzelfde idee als de LOI. Ook hier ontvang je al het materiaal dat je nodig hebt. Een verschil is dat de NHA met instapniveaus werkt en je bij veel vakken eventueel hoger kunt instappen. De kosten verschillen per vak.

Voor zowel de LOI als de NHA geldt dat bovenop de beschreven kosten nog de kosten van de staatsexamens komen (hierboven beschreven onder ‘Zelfstandig aanmelden voor staatsexamens’). 

Het kan goed voorkomen dat je net één of twee vakken onvoldoende hebt afgesloten bij je examen en daardoor gezakt bent. In plaats van een jaar te moeten wachten met het starten van je hbo-opleiding, omdat je nog middelbare school vakken moet halen, is het ook mogelijk om tóch al te beginnen aan een hbo-opleiding.

Toelatingseisen

  • je moet nog maximaal twee havo- of vwo-vakken halen voor je diploma;
  • je weet welke hbo-opleiding je wilt volgen;
  • je bent sterk gemotiveerd;
  • je maakt volgens de intakers van vavo en hogeschool kans het traject succesvol te doorlopen (het advies van je decaan is hierbij ook van belang).

Waar en hoe?

Een voorbeeld voor deze optie wordt gegeven door de ‘vavo-ho-route’. Deze alternatieve leerroute wordt aangeboden door bijvoorbeeld Saxion, ROC van Twente en Aventus.

Dit programma houdt in dat je maximaal twee ontbrekende certificaten voor je havo- of vwo-diploma bij het vavo van één de genoemde roc’s behaalt. Tegelijkertijd volg je programmaonderdelen van de hbo-opleiding van je voorkeur bij één van de bovengenoemde onderwijsinstellingen. Daarmee kun je (in de vorm van vrijstellingen) studiepunten behalen op de hogeschool.

Kosten

De kosten voor dit traject zijn in 2017-2018 € 2.006,- als je via je middelbare school wordt ‘uitbesteed’. Als je op particuliere basis deelneemt, kunnen de kosten hoger zijn. Het is daarnaast niet eenvoudig om toegelaten te worden tot dit traject als je niet meer bij een middelbare school staat ingeschreven. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan behouden je ouders recht op kinderbijslag. Als je 18 jaar of ouder bent en via je school bent uitbesteed heb je recht op een Tegemoetkoming Scholieren. Als je je op particuliere basis inschrijft heb je vaak recht op de Tegemoetkoming Deeltijders, maar niet op studiefinanciering (lening en studentenreisproduct), omdat dit een deeltijdopleiding is. Zie voor meer informatie de website van DUO.

Let op: dit kan alleen als je 21 jaar of ouder bent.
Wie aan een universiteit of hogeschool wil studeren en 21 jaar of ouder is op het moment dat de studie begint, maar niet over de vereiste vooropleiding beschikt, kan via de colloquium doctum-procedure toegang krijgen. Dit is geen gemakkelijke toelatingsweg tot de universiteit of hogeschool: de eisen die voor het colloquium doctum gesteld worden, zijn bepaald niet licht. Eerst zal de route behandeld worden voor vwo’ers; de laatste alinea beschrijft de route voor havo’ers.

Voor toelating tot de universiteit

Het colloquium doctum voor de universiteit kan soms bestaan uit een gesprek met de colloquium doctum-commissie of de studieadviseur van de gekozen opleiding, maar wordt meestal geheel schriftelijk afgehandeld door toetsen op vwo-niveau af te leggen in vakken die relevant of noodzakelijk worden geacht om de opleiding succesvol te kunnen doorlopen (denk aan deelcertificaten of het CCVX-voortentamen). Het gebeurt ook dat studenten op grond van vooropleiding, werkervaring en motivatie zonder toetsen worden toegelaten. Als je het colloquium doctum met succes hebt afgelegd, dan geeft dit alleen toegang tot de universiteit waaraan en de opleiding waarvoor je het hebt behaald.

Zelfs als je alle toetsen succesvol aflegt, kan er nog een kennisachterstand bestaan ten opzichte van studenten die wel een vwo-diploma hebben. Deze achterstand kan de universitaire studie vervolgens relatief zwaarder maken. Recente schoolverlaters worden daarom aangeraden om alsnog het vwo-diploma te behalen, in plaats van toelating via het colloquium doctum aan te vragen.

De colloquium doctum-procedure neemt veel tijd in beslag. Het is dus verstandig om je verzoek volledig en minimaal zes maanden voor aanvang van het studiejaar in te dienen. Deze tijd is niet alleen nodig voor het verwerken van de verzoeken, maar ook voor voorbereiding op eventuele toetsen. Voor numerus fixus studies kan het voorkomen dat je je nog eerder dan de genoemde zes maanden moet aanmelden. Je moet je dan ook tijdig aanmelden bij DUO voor de selectie.

De kosten verschillen per universiteit. Als je aan de Universiteit Utrecht wil gaan studeren, kunnen Boswell Bèta je helpen met het behalen van je colloquium doctum in de bèta vakken. Zij bieden daartoe allerlei cursussen aan, voor minimaal € 875,- per vak.

Voor toelating tot de hogeschool

Als je naar een hogeschool wil, geldt een soortgelijke procedure als voor de universiteit. Hier wordt het colloquium doctum wel eens de ‘21+ toets’ genoemd. De kosten verschillen per hogeschool. Ook hier geldt dat deze procedure veel tijd in beslag neemt. Meld je dus op tijd aan.